terça-feira, 7 de julho de 2015

MUÍÑO DO PORTO DO MOLLE. O DESLEIXO DO NOSO PATRIMONIO


Tivemos oportunidade de visitar este importante muíño estes días, co gallo da visita que o IEM organizou nuha nova tempada de xeiras de verán. Unha vez máis, poidemos comprobar como as administracións que teñen que velar e coidar o noso patrimonio (este muíño forma parte do patrimonio etnográfico e cultural de Nigrán) non fan nada por coidalo, ou o que é pior, aínda fan que o seu deterioro se acelere con actuacións non axeitadas.
O IEM ten feito máis xeiras polo chamado río Muíños (iste é un dos varios nomes que ten este pequeno e importante río de Nigrán ao longo do seu curso) e sempre procura ensinar aos visitantes o patrimonio natural e cultural de este fermoso espazo, hoxe moi deteriorado e atacado pola presión das construccións e os impactos das intervencións nas súas beiras. O nome do río, Muíños,  ten que ver con  esta industría  de moer que está aí dende hai séculos, cando non había moitas máis en todo o concello, e xa moían para os veciños e veciñas por un prezo pagado en maquías, que redundaba en beneficio dos seus donos e os muíñeiros que facían o seu labor. Este muíño en particular, o do Porto do Molle, ten ademais do interese etnográfico, un interese arquitectónico, o ter tres móas e unha arquitectura popular moi interesante,  ao ser muíño e vivenda no mesmo edificio, e ter tres arcos no inferno, en cadansúa saída da auga para o río, despois de ter movido as penlas do rodicio. Ten tamén a súa importancia por ser unha das poucas testemuñas que seguen en pé dun patrimonio ligado ao río e a auga moi singulares, e que nesta zona foi a distribución da auga para regar, mediante a construción das chamadas "albercas", que eran  unhas presas que gardaban a auga ata que ía rebordando para atrás, regando os campos por uns regos que ían inundando os campos nunha grande extensión de terra, e seguindo uns patróns de reparto de dereito de auga singulares. Hai un traballo pendente de publicar feito por Xosé Lois Vilar, no que se recolle a toponimia do lugar, co nome dos regos e albercas que os veciños usaron durante séculos para aproveitar esas augas, e que ten un grande valor etnográfico, dado que hoxe, pola construción da zona industrial por parte da Zona Franca de Vigo, xa desaparreceron.
Este muíño, se non estamos mal informados, tiña que ser restaurado pola Zona Franca. Nos orzamentos do concello de Nigrán, falábase aló por maio do 2013, de obras comprometidas entre as que se atopaba a restauración deste muíño.
Tamén por abril de 2011, cando andivemos por alí, recollendo toponimia con Xosé Lois Vilar, poidemos ver o estado do muíño e a contorna. Aínda poidemos tirar algunhas fotos e ver a levada, singular pola súa construción e tamaño.

Na visita que fixemos no verán do 2011co IEM, poidemos ver o muíño e as súas construcións anexas. Poidemos comprobar a limpeza da vexetación e o muro de mampostería con pedra de granito do Porriño, que consideramos non é a acaída para este lugar, dado que estamos a falar dun ben patrimonial coa súa singularidade e que ten que ter os coidados nass intervencións, quese teñen con outros bens de interese cultural.


 Todos este sinais, chegados e a este punto, amósannos o desprezo que se ten polo patrimonio e o pouco o nulo caso que lle prestan quenes tiñan que prestarllo. Despois escoitamos a políticos e adminsitradores (Zona Franca) falar de economía, de patrimonio, de creación de riqueza e postos de traballo etc. A noso entender, todo iso é moi importante, e maís nestes tempos de crise, por iso se deben levar a cabo actuacións racionais optimizando recursos e aproveitandoos. O patrimonio é unha das primeiras fontes de recursos que pode xerar postos de traballo e valor engadido. Hai que saber velo, e facer que a súa posta en valor sexa un atractivo para o concello que dinamice sectores como o comercio, o turísmo, a restauración e a cultura. Un concello como o de Nigrán precisa pór en armonía e comunicación todos os seus sectores productivos para facer que a xente non teña traballo só os meses de verán, ou teña que emigrar. a cultura e o patrimonio son en moitos lugares de Europa a súa mellor fonte de recursos laborais. Nos temos os recursos, Agora ben, temos que aprender dunha vez a usalos e explotalos, primeiramente valorandoos e coidandoos, e despois, aproveitalos para xerar riqueza todo o ano. Unha riqueza que ten que ser material e cultural, sen desprezar a nengunha das dúas.
Sirva este apuntamento neste blog de ecoloxía e defensa do patrimonio do Val Miñor e contorna, para denunciar o estado de este muíño e o desprezo que ate o de agora lle levan feito Zona Franca e concello de Nigrán, e que repartan a culpa aqueles que a teñan. Agardamos que novos tempos no concello de Nigrán e na política en xeral do país, traian a restauración e coidado do noso patrimonio natural e cultural, podendo comenzar en Nigrán por este muíño que xa tiña que estar restaurado.
A, e que fagan as cousas ben e con sentidiño. Que pregunten a quen sabe e se asesoren antes de facer obras irreversibles.

Pola nosa parte, sempre dispostos a axudar e a denunciar , si fose necesario. agardemos que non.

Sería moi urxente cortar a grande  acacia negra que está a estragar a levada coas raices. Por outra parte é unha especie invasora e está fora de lugar.

segunda-feira, 29 de junho de 2015

AS PEQUENAS CRIATURAS DA GROBA E DAS NOSAS PRAIAS



Agora que comeza o verán e a natureza está no seu maximo explendor, aproveitamos para tentar fotografar eses pequenos seres que forman paarte da diversidade da Groba e a súa  contorna. Insectos anfibios peixes, pequenos mamíferos, aves .. que moitas veces non é doado ver , e moito menos fotografar sen equipos especiais e moitas horas de paciencia e observación.
Todos estes seres son como os elos dunha cadea que sostén o equilibrio da vida na nosa terra. As veces por ignorancia, outras por costumes que veñen de lonxe, herdadas de xeitos de vivir xa recuados, e que hoxe non teñen encaixe nos novos xeitos de vida nen no propio sistema natural, tan deturpado e modificado polo uso e abuso que del se fixo, nomeadamente nos ultimos cincuenta anos as veces, decíamos, matámolos ou apartámolos con noxo, sen saber verdadeiramente cal e o seu rol na natureza e o por qué da súa presenza o noso redor  no monte ou a praia, onde teñen o seu nicho biolóxico que nós invadimos, modificamos e destruímos.
Agora que adoitamos  gozar da natureza, de facer paseos e xeiras polo monte e  a praia, de ir de merenda ou campismo, lembremos que os que están fóra de lugar somos nós, nos os bichos e animais que podemos atopar. Por iso, recomendamos prudencia e respecto, e non meternos a xogar cos animais sexan ou non perigosos e, sobor de todo lembrar que a natureza, sexa no  monte ou na praia,  non é o salón da nosa casa.
Para rematar este apuntamento de verán, lembrar unhas novas recollidas na prensa nas que os turístas e algún politico se queixan de que na praia hai algas,  pulgas e suciedade, e outra na que a universidade  de Vigo vai a reproducir pulgas na praia para recuperalas,  pois nos últimos anos desapareceron. Por que será?

https://eunigran.files.wordpress.com/2014/02/2010-06-30.pdf ( leer a páxina 19)

http://www.lavozdegalicia.es/noticia/vigo/vigo/2015/05/21/20000-pulgas-mar-baiona/0003_201505V21C10991.htm




terça-feira, 31 de março de 2015

UNHA RÁ MORTA

Onte luns día 30 de marzo, atopamos en Peitieiros, Gondomar, esta rá. Non sabemos se está afectada polo ranavirus ou ten outra enfermidade ou accidente que lle poidera producir este aspecto. O exemplar estaba morto nunha canle que ven dunha presa perto do Curro Vello.
Esperemos que non se trate do temido ranavirus que está a producir a morte dos nosos anfibios. Comunicaremosllo a Cesar Aires para que nos poida informar máis en detalle.

terça-feira, 24 de fevereiro de 2015

ANFIBIOS EN PERIGO


Píntiga común na Groba.

Este fermoso bicho está en perigo. Hai un virus que está acabando con eles.
Falaremos dos seus problemas e doutros, nas xornadas sobre INVASORAS que terán lugar o xoves 26 de febreiro e o 5 de marzo na Aula de Cultura Ponte de Rosas, no local do IEM en Gondomar , ás 20.30 h.

sexta-feira, 20 de fevereiro de 2015

INVASORAS SILENCIOSAS



O próximo xoves día 26 de febreiro comezamos as xornadas sobre especies invasoras que están producindo moito mal nos nosos ecosistemas.
Serán dúas xornadas, os voves 26 de febreiro e o 5 de marzo,, e nelas tentaremos amosar algunhas das especies invasoras que máis están a afectar ó Val Miñor.  Comezaremos coa cortadeira, esa pranta que podemos ver nas beiras dos ríos, nos montes e incluso nos xardíns dalgúns concellos e, moi preocupantemente, na propia foz do Miñor, nas xunqueiras. Unha pranta oportunista que aló onde se moven terras ou se depositan entullos, medra sen control. Será Miguel A. Fernández Martínez quen nos fale dela.
Nesta mesma xornada, Antón Vazquez Caamaño, falará do picudo vermello das palmeiras, que tantos estragos está a causar nas palmeiras máis vedraias do Val Miñor, Aproveitará para falarnos dalgunha outra praga que tamén nos está afectando.
O día 5 de marzo, tocarálle falar a Cesar Ayres sobre enfermedades infecciosas emerxentes, que están acabando coas rás, píntigas e outros anfibios, e tamén aproveitaremos para que nos fale do parásito que está acabando cos sapoconchos galegos, introducido polas tartarugas de florida que a xente solta sen control nos nosos ríos.
Suso Asorey falará doutras invasoras perigosas para o noso medio, as avespas velutinas, que xa se instalaron en toda a bisbarra dun xeito masivo e que tantos danos están producindo aos apicultores e  as nosas avellas e froitas.
Teremos coloquio,  e tentaremos que se poidan aclarar dúbidas e,  sobor de todo, plantexar medidas a tomar entre todos para poder  facerlle fronte a estas ameazas.
A entrada é libre,  e todo o mundo que esté interesado en asistir só ten que achegarse pola Aula de Cultura Ponte de Rosas,sede do Instituto de Estudos Miñoranos, na avenida da Feira nº 8, baixo, en Gondomar, perto dos institutos de Ensino Medio e do Pavillón dos deportes de Gondomar. As palestras serán ás 20,30 h.
Estades convidados.

terça-feira, 17 de fevereiro de 2015

INVASORAS. GONIPTERUS NA GROBA

Exemplares de Gonipterus adultos atopados na serra da Groba.
Estes comedores de follas tenras de eucalipto están a ser unha plaga invasora que fai secar moitas árbores de eucalipto. Están a sendo un vingador silandeiro,  polo mal que se lle ten feito a moitas partes do noso monte.
O malo das pragas é que o seu control escapa da man do home e, as máis das veces, tentase remedialas con potentes insecticidas que aínda fan máis mal que o propio gonipterus, ao rematar con todo insecto que se atope no radio de acción do tratamento agresivo, que tamen contamina as  augas e remata con aves e outra fauna ligada no mesmo medio.
O próximo xoves 26 de febreiro comezará na Aula de cultura Ponte de Rosas do IEM, unhas xornadas sobre especies invasoras, para ver e analizar outras especies que están impactando fortemente na nosa bisbarra, como poden ser o Vermello Picudo das palmeiras, a Avespa Velutina que tanto mal está a producir nas colmeas e na natureza do Val Miñor. Noutra xornada do xoves 5 de marzo, falarase do Ranavirus que está matando as nosas rás, píntegas e tritóns, e da Cortadeira selloana  ou herba das pampas, eses plumeiros que están invadindo solares e riberias dos ríos en toda a bisbarra.
Iremos achegando información nos próximos días, co programa completo.

A MAN DO HOME DESTRUTORA

NOVAS NA PRENSA

El Supremo tumba los recursos de Gas Natural y Endesa contra los caudales ecológicos del Miño-Sil

El tribunal defiende el aumento del volumen de agua de los ríos que afecta a los aprovachamientos hidroeléctricos


http://www.farodevigo.es/galicia/2015/02/17/ts-tumba-recursos-gas-natural/1186005.html


Diez años de Kioto: Así es el mapa de la contaminación en España

Se cumplen diez años de la entrada en vigor del Tratado y pocas ciudades españolas gozan de buena calidad de aire





http://www.farodevigo.es/sociedad-cultura/2015/02/16/contaminacion-espana-decada-despues-kioto/1185418.html


El hielo marino global se reduce cada vez más deprisa

El hielo marino ha disminuido en casi todas las regiones del Ártico, mientras que los aumentos del hielo marino en la Antártida están menos extendidos geográficamente

http://www.lavozdegalicia.es/noticia/ciencia/2015/02/11/hielo-marino-global-reduce-vez-deprisa/00031423671784541312719.htm